Bazgradełko

Z okładki:

Wybitny pisarz węgierski Sándor Márai (1900-1989) znany jest szeroko jako autor "Wyznań patrycjusza" i "Dziennika". W "Czytelniku" ukazały się także: "Księga ziół", "Występ gościnny w Bolzano", "Ziemia! Ziemia!...", a teraz powraca "Żar", wydany w 2000 roku jako pierwsze w Polsce dzieło Máraiego. Ta niewielka powieść w pierwszej, zewnętrznej warstwie mówi o męskiej przyjaźni, zburzonej przez miłosny trójkąt, ale przede wszystkim jest refleksją nad palącą potrzebą poznania prawdy i zarazem niemożliwością dojścia do sedna minionych zdarzeń, a także nad zmianami, jakich we wspomnieniach dokonuje czas. Chociaż bohaterowie są już starzy, nad przeszłością ciągle wisi cień niepewności - i to napięcie udziela się też czytelnikowi, który do końca nie otrzymuje prostych odpowiedzi.

Kolejne spotkanie z literaturą węgierską. Kolejny raz czuję, że coś mnie omijało... "Żar" jest książeczką - cieniutką, nieopasłą. I to nie jest zarzut. Lubię księgi opasłe - to daje złudzenie, że to, co przeczytasz wiele Ci da. Wiele treści ukaże Ci się po lekturze tłustego tomiska. Dlatego zawsze z dużą dozą wątpliwości traktowałam książeczki. I z takim nastawieniem zaczęłam czytać "Żar". Z Sándorem Márai spotykałam się już na półkach w księgarni - przyuważyłam kiedyś "Pierwszą miłość". To dopiero mini-książeczka - format notatnika, i też stron mało. Kiedy upolowałam "Żar" w bibliotece, pomyślałam, że zmierzę się z moimi stereotypami. I co? Oczywiście - zostałam pozytywnie rozczarowana.

"Żar" czyta się leniwie, powoli. Dokładnie tak, jak przebiega monolog głównego bohatera - Henryka. Opowiada on historię - o sobie, swoim przyjacielu - Konradzie i swojej żonie - Krystynie. Historię trójkąta. Tego w znaczeniu dosłownym i w znaczeniu metafizycznym. Historia trudna. Pełna goryczy, żalu, ale im dalej w treść - tym więcej nie tyle zrozumienia i akceptacji, co rezygnacji. Padają tutaj piękne słowa o miłości i przyjaźni. Ich piękno nie polega na tym, że są ubarwione, czy podrasowane. Nie są specjalnie odkrywcze. Ich piękno polega właśnie na surowości. Cała historia jest bardzo surowa. Język oszczędny. Ale wszystko się tli i tytułowo żarzy. Jestem pod wrażeniem tych słów, tej historii. Myślę, że należy głębiej wejść w węgierską literaturę - piękne historie w sobie kryje.

Ocena na biblionetce: 4,90

Moja ocena: 5/6